Pazaryerinde ürün güvenliği: İlan kaldırılmadan önce satıcının kurması gereken 5 kontrol [GeXPs26-0717TR]

 

Türkiye’de E‑Ticarette Ürün Güvenliği: İlan Kaldırılmadan Önce Kurulması Gereken 5 Kontrol

Türkiye’de internet sitesi, mobil uygulama, sosyal medya veya çevrim içi pazar yeri üzerinden ürün satan imalatçı, ithalatçı ve satıcılar için ilan artık yalnızca pazarlama metni değildir. İktisadi işletmeci bilgileri, ürün tanımlayıcıları, Türkçe uyarılar, güvenlik bilgileri ve uygunluk işaretleri çevrim içi teklifin mevzuata uygunluğunun bir parçasıdır.

Eksik veya yanıltıcı bilgi her durumda otomatik olarak hesap kapatılması anlamına gelmez. Ürünün niteliğine, uygunsuzluğun veya riskin seviyesine, yetkili kuruluşun kararına ve platform politikasına göre belge talebi, ilan kısıtlaması, satışın geçici durdurulması, içerik kaldırma, erişim engeli, düzeltici faaliyet veya geri çağırma gündeme gelebilir.

Yeni Dönem: Yönetmelik 1 Nisan 2025’te Yürürlüğe Girdi

“Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği”, 30 Ekim 2024 tarihli ve 32707 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Nisan 2025’te yürürlüğe girdi.

Yönetmelik; internet siteleri, mobil uygulamalar, çevrim içi pazar yerleri ve sosyal medya gibi uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünlere ilişkin satış ilanlarını, iktisadi işletmecileri, aracı hizmet sağlayıcıları ve piyasa gözetimi ve denetimi süreçlerini düzenler.

Bir satış teklifinin Türkiye’deki nihai kullanıcıları hedeflemesi hâlinde ürün Türkiye piyasasında bulundurulmuş sayılabilir. Hedefleme değerlendirmesinde kullanılan dil, teslimat imkânı, para birimi, alan adı ve Türkiye’ye yönelik pazarlama gibi unsurlar birlikte dikkate alınabilir.

Yetkili kuruluş uygunsuz bir ürün ilanının kaldırılmasını istediğinde, aracı hizmet sağlayıcının içeriği yirmi dört saat içinde kaldırması gerekir. Talep yerine getirilmez veya aynı ürün tekrar yayımlanırsa ilgili içeriğe erişimin engellenmesi süreci gündeme gelebilir. Bu 24 saatlik süre, her eksik bilgi veya her müşteri şikâyeti için otomatik olarak başlayan genel bir sayaç değildir; yetkili kuruluşun mevzuata dayalı kaldırma talebiyle bağlantılıdır.

Kontrol 1 — İlanı Kontrollü Bir Uyum Kaydı Olarak Yönetin

Her satış ilanı, doğrulanmış bir ana ürün kaydından beslenmelidir. Pazarlama ekibi, ithalatçı, distribütör ve pazar yeri operasyonu aynı ürün için farklı model, uyarı veya uygunluk bilgisi kullanmamalıdır.

Ürüne uygulanan teknik düzenlemeye göre aşağıdaki bilgileri kontrol edin:

• İmalatçının adı, kayıtlı ticari unvanı veya markası;
• Gerekli olduğunda Türkiye’de yerleşik iktisadi işletmecinin adı ve iletişim bilgileri;
• Posta adresi ve tüketicinin veya yetkili kuruluşun doğrudan iletişim kurabileceği elektronik posta adresi;
• Ürünü tanımlayan model, tip, görsel, seri, parti veya diğer ayırt edici bilgiler;
• İlgili ürün mevzuatının gerektirdiği Türkçe uyarı ve güvenlik bilgileri;
• Üründe bulunması gereken uygunluk işaretleri ve bunlara ilişkin bilgiler;
• İlan, ürün, ambalaj, kullanım kılavuzu ve uygunluk belgeleri arasındaki veri tutarlılığı.

Yönetmeliğin gerektirdiği Türkçe uyarı ve güvenlik bilgileri, ürün mevzuatının o ürün için zorunlu tuttuğu bilgilerdir. Bu nedenle her ürün için aynı uyarı listesini kullanmak doğru değildir. Oyuncak, elektrikli ekipman, kişisel koruyucu donanım, makine, kozmetik veya başka bir ürün grubu kendi teknik düzenlemesine göre değerlendirilmelidir.

Uygunluk işaretini “ürünün her yönüyle üstün kaliteli olduğu” şeklinde tanıtmayın. CE veya başka bir işaret, ilgili teknik düzenlemenin öngördüğü uygunluk gereklerinin yerine getirildiğini gösterir; kalite kontrolünün, satış sonrası izlemenin ve geri çağırma hazırlığının yerine geçmez.

Uygulanabilir adım: Her SKU için tek bir “Master Product Record” oluşturun ve ilan, etiket, ambalaj, kılavuz, fatura ve ithalat dosyasında yalnızca bu kaydı kullanın.

Kontrol 2 — Ürün Yayına Girmeden Önce Evidence Pack Hazırlayın

Model, varyant ve pazar bazında dijital bir kanıt dosyası oluşturun. İçerik ürün grubuna göre değişebilir; ancak aşağıdakileri kapsayabilir:

• Test raporları ve teknik değerlendirme kayıtları;
• Uygunluk değerlendirme belgeleri ve sertifikalar;
• AB Uygunluk Beyanı veya ilgili uygunluk beyanı;
• Teknik dosyanın güncel sürümü;
• Etiket ve ambalajın onaylı tasarımı;
• Türkçe kullanım kılavuzu, talimatlar ve güvenlik uyarıları;
• Ürün, model, seri veya parti numarasını gösteren fotoğraflar;
• İmalatçı, ithalatçı, yetkili temsilci ve gerektiğinde ifa hizmet sağlayıcı bilgileri;
• Malzeme, bileşen, yazılım ve tedarikçi değişiklik kayıtları;
• Son doğrulama tarihi ve dosyadan sorumlu kişi.

Her ürün için aynı belge seti zorunlu değildir. Bir ürünün test raporu, sertifikası veya uygunluk beyanı ilgili teknik düzenlemeye göre belirlenir. Ayrıca bir raporun varlığı bütün varyantların otomatik olarak kapsandığı anlamına gelmez. Batarya, elektrik devresi, gövde malzemesi, güvenlik yazılımı veya tedarikçi değişikliği belgenin kapsamını etkileyebilir.

Yetkili kuruluş teknik belge talep ettiğinde ilgili iktisadi işletmeci belgeleri belirtilen süre içinde sunabilmelidir. Belgenin sunulamaması, doğrudan her durumda nihai uygunsuzluk kararı anlamına gelmese de ürünün uygunluğunun gösterilememesine, geçici tedbirlere veya daha ileri incelemeye yol açabilir.

AB’ye de satış yapıyorsanız Türkiye ilan bilgileri ile GPSR kapsamındaki AB çevrim içi teklif bilgilerini aynı dosyada karıştırmayın. Ortak ürün verisini koruyun; ancak ülke bazlı zorunlu alanları ayrı sütunlarda yönetin.

Kontrol 3 — Türkiye’de Yerleşik İktisadi İşletmeci Şartını Doğru Uygulayın

Türkiye’de yerleşik iktisadi işletmeci şartı bütün ürünlere otomatik olarak uygulanmaz. Bu şart, Yönetmelikte atıfta bulunulan ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan mevzuat listesi kapsamındaki belirli ürün grupları için geçerlidir.

Kapsamdaki bir ürün için Türkiye’de yerleşik imalatçı bulunmuyorsa ilgili role, mevzuatın izin verdiği koşullarda:

• Yetkili temsilci;
• İthalatçı;
• Diğer seçeneklerin bulunmadığı belirli durumlarda ifa hizmet sağlayıcı

girebilir.

Ancak bu aktörler birbirinin otomatik alternatifi değildir. Ürünün tabi olduğu teknik düzenleme, 7223 sayılı Kanun, Yönetmelik ve Bakanlığın güncel atıf listesi birlikte incelenmelidir.

Görev dağılımını yazılı hâle getirin:

• Uygulanabilir mevzuatı kim belirler?
• Test ve uygunluk belgelerini kim hazırlar veya temin eder?
• İlan, etiket ve kılavuzu kim onaylar?
• Teknik dosyayı kim saklar?
• Yetkili kuruluşa veya platforma kim cevap verir?
• Satışı ve sevkiyatı kim durdurabilir?
• Düzeltici faaliyet ve geri çağırmayı kim yürütür?

Sorumluluk boşluğu her durumda otomatik hesap kapatma doğurmaz. Ancak yanıt süresini uzatır, denetimin kapsamını genişletebilir ve işletmenin riski kontrol ettiğini göstermesini zorlaştırır.

Uygulanabilir adım: Her ürün grubu için ayrı bir RACI matrisi hazırlayın ve imalatçı, ithalatçı, distribütör, satıcı ve hizmet sağlayıcı sözleşmelerine ekleyin.

Kontrol 4 — İzlenebilirliği En Az 10 Yıllık Kayıt Sistemiyle Kurun

7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu uyarınca iktisadi işletmeciler, tedarik zincirindeki bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi işletmecinin kimlik ve iletişim bilgileri ile ürünün takibini kolaylaştıran kayıtları düzenli biçimde tutmalı ve ürünü piyasaya arz ettikleri veya piyasada bulundurmaya başladıkları tarihten itibaren en az on yıl saklamalıdır.

Sisteminizde aşağıdaki bağlantıları kurun:

• Model ve varyant;
• Seri veya parti/lot numarası;
• Tedarikçi ve bileşen bilgileri;
• Üretim tarihi ve üretim emri;
• İthalat veya sevkiyat kaydı;
• Depo ve stok konumu;
• İlan ve sipariş numarası;
• Alıcı, iade, şikâyet ve düzeltici faaliyet bilgisi.

Her ürün aynı tür seri veya parti işaretine tabi olmayabilir. Tanımlama yöntemi, ilgili teknik düzenleme ve ürünün niteliğine göre belirlenir. Ancak kayıtların yetersiz olması, belirli bir şikâyetin yalnızca tek bir partiyle sınırlı olduğunu kanıtlamayı zorlaştırabilir.

İyi izlenebilirlik şu üç soruya aynı gün cevap vermelidir: Hangi birimler etkilenmiş olabilir? Nerede bulunuyorlar? Kimlere bildirim yapılması gerekir?

İş değeri: İzlenebilirlik, tüm stok yerine yalnızca etkilenen parti veya varyant üzerinde kontrollü tedbir alınmasını mümkün kılar.

Kontrol 5 — İlan Kaldırma, Düzeltici Faaliyet ve Geri Çağırma Playbook’u Oluşturun

İş akışını bildirim gelmeden önce yazın:

1. Bildirimi doğrulayın: Ürünü, modeli, yetkili kuruluşu, gerekçeyi, hukuki dayanağı ve son tarihi kontrol edin.
2. Kontrollü durdurma yapın: Potansiyel olarak etkilenen SKU veya partinin ilanını ve sevkiyatını geçici olarak durdurun.
3. Kanıtı koruyun: Numune, fotoğraf, test raporu, üretim kaydı, şikâyet ve yazışmaları muhafaza edin.
4. Kapsamı belirleyin: Parti, depo, ilan, sipariş ve kullanıcı bazında etkilenen alanı çıkarın.
5. Veriye dayalı yanıt verin: Belge, ön araştırma sonucu ve düzeltici faaliyet planını sunun.
6. Uygun tedbiri uygulayın: Düzeltme, onarım, değiştirme, iade, satıştan çekme veya geri çağırmayı risk seviyesine göre yürütün.
7. Kullanıcıları bilgilendirin: Geri çağırma veya güvenlik bildirimi gerekiyorsa belirlenebilir nihai kullanıcılara gerekli bilgileri gecikmeksizin iletin.
8. Kök nedeni kapatın: Neden, sorumlu, termin tarihi ve önleyici faaliyeti kayıt altına alın.

Yirmi dört saatlik içerik kaldırma yükümlülüğü, yetkili kuruluşun uygunsuz ürün ilanına ilişkin talebi sonrasında aracı hizmet sağlayıcı bakımından işler. Satıcının iç süreci bu süreyi karşılayacak kadar hızlı olmalı; ancak aynı gün içinde aceleyle yeni ilan açmak veya ürünü başka hesapta yeniden yayımlamak doğru değildir.

Belgelerin sunulması veya düzeltici faaliyetin başlatılması ilanın otomatik olarak yeniden açılacağı anlamına gelmez. Yetkili kuruluş veya platform ek kanıt, ürün düzeltmesi ya da saha tedbiri isteyebilir.

Alıcı Sinyallerini Satış Sonrası Gözetim Verisine Dönüştürün

Tek bir olumsuz yorum otomatik olarak ürünün güvensiz olduğunu veya ilanın kaldırılması gerektiğini göstermez. Ancak şikâyetler, iadeler ve teknik servis kayıtları tekrar eden bir güvenlik sorununun erken sinyali olabilir.

Aşağıdaki ifadeler veya olaylar için uyarı sistemi kurun:

• Aşırı ısınma, duman, kıvılcım veya elektrik çarpması;
• Batarya, şarj cihazı veya koruma mekanizması arızası;
• Kırılma, keskin kenar, sıkışma veya yaralanma;
• Alerji, tahriş, sızıntı veya kimyasal koku;
• Küçük parça, boğulma veya çocuk güvenliği riski;
• Aynı model, parti veya tedarikçide tekrarlanan hata.

Sinyalin gücü; sıklık, şiddet, parti bilgisi, iade oranı, fotoğraf, numune ve teknik inceleme sonuçlarının birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

---

Business Signal → Risk Hedging → Solution → Action Guide

• Business Signal: İlan bilgisi, teknik dosya, iktisadi işletmeci ve izlenebilirlik kayıtları aynı denetim zincirinin parçaları hâline geldi.
• Risk Hedging: Tedarikçiden gelen dağınık veya doğrulanmamış belgelere bağımlılığı azaltın.
• Overcoming Solution: Zorunlu alanlar ve kanıtlar tamamlanmadan SKU yayınını engelleyen bir “Listing Gate” kurun.
• Action Guide: Önce en yüksek satış, güvenlik riski veya ithalat bağımlılığına sahip 10 SKU’yu denetleyin.

KOBİ’ler, İmalatçılar ve İthalatçılar İçin Kontrol Noktaları

• Kapsam: Ürüne uygulanan teknik düzenleme ve yetkili kuruluş belirlendi mi?
• İlan: İktisadi işletmeci, model ve uyarı bilgileri eksiksiz mi?
• Türkçe: Ürün mevzuatının gerektirdiği uyarı ve güvenlik bilgileri Türkçe mi?
• Belge: Test raporu ve uygunluk belgesi satılan gerçek varyantı kapsıyor mu?
• Yerleşik işletmeci: Ürün Bakanlığın ilgili mevzuat listesi kapsamında mı ve sorumlu aktör doğru mu?
• İzlenebilirlik: Bir partiye ait tüm siparişler aynı gün bulunabiliyor mu?
• 24 saat süreci: Yetkili kuruluş talebi platform ve satıcı ekiplerine anında aktarılabiliyor mu?
• Satış sonrası: Güvenlik şikâyetleri model, parti ve şiddete göre analiz ediliyor mu?

Şimdi Uygulanabilecek 3 Eylem

1. Product Compliance Matrix oluşturun: SKU, mevzuat, yetkili kuruluş, belge, işaret, Türkçe bilgi, sorumlu kişi ve doğrulama tarihini kaydedin.
2. Listing Gate kurun: İlanı, etiket ve belge kontrolü tamamlanmadan yayına açmayın.
3. Masa başı tatbikat yapın: Bir SKU seçerek ekipten birkaç saat içinde parti, depo, sipariş, belge ve sorumluları bulmasını isteyin.

---

Sık Sorulan Sorular

Yönetmelik hangi satışları kapsıyor?

İnternet sitesi, mobil uygulama, çevrim içi pazar yeri ve sosyal medya dahil uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan ürünleri kapsar. Teklifin Türkiye’deki nihai kullanıcıları hedeflemesi durumunda ürün Türkiye piyasasında bulundurulmuş sayılabilir.

İlanda Türkçe uyarı zorunlu mu?

Ürün mevzuatının gerektirdiği uyarı ve güvenlik bilgilerinin Türkçe sunulması gerekir. Bu, bütün ürünler için aynı standart metnin kullanılacağı anlamına gelmez; ürünün teknik düzenlemesine göre belirlenir.

Türkiye’de yerleşik iktisadi işletmeci her ürün için şart mı?

Hayır. Zorunluluk, Yönetmelikte atıfta bulunulan ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan mevzuat listesi kapsamındaki ürünler için uygulanır. Rolün imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı veya ifa hizmet sağlayıcı tarafından üstlenilip üstlenilemeyeceği ürün mevzuatına göre doğrulanmalıdır.

İçerik kaldırma süresi ne zaman 24 saattir?

Yetkili kuruluş uygunsuz ürün ilanının kaldırılmasını aracı hizmet sağlayıcıdan istediğinde, içerik yirmi dört saat içinde kaldırılmalıdır. Talebin yerine getirilmemesi veya aynı ürünün yeniden yayımlanması erişim engeli sürecini gündeme getirebilir.

İzlenebilirlik kayıtları ne kadar saklanmalıdır?

7223 sayılı Kanun uyarınca tedarik zinciri ve ürün takibini kolaylaştıran kayıtlar, ürünün piyasaya arz edildiği veya piyasada bulundurulmaya başlandığı tarihten itibaren en az on yıl muhafaza edilmelidir.

Bir müşteri şikâyeti ilanı otomatik olarak kaldırır mı?

Hayır. Şikâyet bir inceleme sinyalidir. Sonuç; riskin ciddiyeti, tekrar sayısı, teknik kanıt, platform politikası ve yetkili kuruluş değerlendirmesine bağlıdır.

Uygunluk işareti ürünün tüm kalitesini garanti eder mi?

Hayır. İşaret, ilgili teknik düzenleme kapsamındaki uygunluk gereklerinin karşılandığını gösterir. Kalite yönetimi, izlenebilirlik, satış sonrası izleme ve geri çağırma yükümlülüklerinin yerine geçmez.

Türkiye ve AB ilan dosyası aynı olabilir mi?

Temel ürün verisi ortak olabilir; ancak Türkiye Yönetmeliği ile AB GPSR kapsamındaki zorunlu alanlar ve sorumlu iktisadi işletmeci yapıları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Sonuç

Türkiye’de uzaktan satışta ürün güvenliği denetimi ilan üzerinden görünür hâle gelmiştir. Türkçe uyarıların, ürün tanımlayıcılarının, uygunluk bilgilerinin ve sorumlu iktisadi işletmecinin doğru gösterilmesi; teknik dosya ve izlenebilirlik kayıtlarıyla desteklenmelidir.

Beş kontrol — ilanı uyum kaydı olarak yönetmek, model bazlı kanıt dosyası hazırlamak, Türkiye’deki sorumluluk yapısını doğrulamak, on yıllık izlenebilirlik kurmak ve ilan kaldırma–geri çağırma playbook’u oluşturmak — düzenleyici riski yönetilebilir bir operasyona dönüştürür. eXGateAI, piyasa ve mevzuat sinyallerini önceliklendirilmiş risklere, risk azaltma tedbirlerine, çözüm adımlarına ve uygulanabilir görevlere dönüştürür.

---

Doğrulama tarihi: 12 Temmuz 2026
Resmî kaynaklar:
Resmî Gazete — Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
Ticaret Bakanlığı — Yönetmelikle Getirilen Düzenlemeler
Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü — Yönetmelik ve Güncel Mevzuat Listesi
Ticaret Bakanlığı — Güncel Uygulama Rehberi
7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
EUR-Lex — Regulation (EU) 2023/988 on General Product Safety

Not: Bu içerik genel risk yönetimi rehberidir; ürüne, sektöre ve satış modeline özgü hukuki veya teknik değerlendirme yerine geçmez.